Comissão da Função Pública

Sesta-feira, 24/10/2025, Ekipa kuadrilateral kompostu husi KFP, KAK, IGE no PDHJ halo vizita surpreza ba iha Sekretariadu Fundu Espesiál Dezenvolvimentu Ataúru (FEDA) iha Garden Beach Hotel, Praia do Coqueiros, Dili, no Diresaun Jerál Kuidádu Saúde Públika Ministériu Saúde iha Lahane.

Komisáriu Agapito da Conceição, esplika atividade vizita surpreza ba iha sekretariadu FEDA tanba antes ne’e ekipa Kuadrilaterál (PDHJ, CFP, CAC, IGE) aproveita tempu formasaun ba funsionáriu kargu diresaun xefia iha Ataúru, konsege halo vizita ba edifísiu FEDA hodi identifika forsa traballu no kondisaun servisu, no rona katak funsionáriu FEDA kuaze na’in 40 resin kontinua hala’o servisu iha Dili no iha Ataúru iha de’it ema na’in 5 ka 6 de’it. Tamba ne’e, ekipa konjunta kontinua halo vizita ba edifísiu FEDA iha Díli hodi buka apura liután informasaun sira.

“Ami ekipa konjunta to’o sedu no hein to’o oras tuku 8:40 mós funsionáriu FEDA seidauk iha, ami kleur uitoan mak foin loke odamatan, ami ekipa mós konsege tama haree iha funsionáriu balun FEDA nian iha ona laran, ami konsege husu informasaun kona-ba administrasaun, lojístika, finansas, lista prezensa, deskrisaun servisu funsionáriu sira-nian, ba funsionáriu sira ne’ebé iha,” dehan Komisáriu Agapito da Conceição.

Komisáriu Agapito da Conceição subliña, iha vizita ne’e halo konfirmasaun ba funsionáriu na’in 40 resin ne’ebé hala’o servisu iha Dili, maibé la konsege hasoru Diretór Ezekutivu tanba tuir informasaun sira halo hela viajen ba Ataúru, ekipa konjunta sei konfirma ida ne’e. Kada ekipa konjunta sei halo servisu ida-idak nia knaar, Funsaun Públika sei haree ba parte administrativu, no parte CAC no IGE halo knaar tuir kompeténsia ida-idak nian, maibé ami-nia objetivu mai atu hadi’a.

Entretantu, Adjuntu Komisáriu CAC Rosário Salsinha Araújo hateten, bainhira funsionáriu ida tama servisu la tuir oras, ne’e hanesan korrupsaun tempu, tanba funsionáriu kuandu asina kontratu servisu labele kotu-kotu no tuir oras ne’ebé prevee ona iha Lei Funsaun Públika. Bainhira funsionáriu ida komete aktus administrativu, inklui sira-nia prezensa iha servisu fatin menus. Kazu konkretu funsionáriu FEDA nian kuaze maioria tama servisu la tuir oras, ohin iha de’it funsionáriu la to’o na’in 10 hanesan ne’e, sa tan ohin loron servisu razaun dehan viajen ba Ataúru. Ami sei buka justifikasaun atu hatene sira ba duni ka lae? CAC nia prezensa iha ekipa konjunta ne’e atu fó apoiu ba ekipa kuadrilaterál (PDHJ, CFP, IGE). Semana kotuk mós CAC haruka ona karta mai FEDA atu husu lista projetu hotu-hotu ne’ebé liga ba Ataúru, ami fó tempu loron 30, atu sira tenke relata fali mai ami CAC kona-ba atinjimentu pursentu sira, injiñeiru ho konsulta na’in hira mak atende iha projetu iha Ataúru, tanba utilizasaun orsamentu estadu ezije funsionáriu hotu-hotu kumpri lei, disiplina servisu no labele atende de’it ba viajen hodi hetan osan per diem, maibé tenke kumpri ba servisu tanba Ataúru daudaun ne’e nu’udar [zona] espesiál, presiza iha ema ho vizaun diak atu dezenvolve rai no povu Ataúru, tenke kontrola di’ak ba utilizasaun orsamentu. Liga ba edifísiu FEDA, loloos ne’e FEDA nia edifísiu iha Ataúru atu hadi’a di’ak liu tan, maibé tenke aluga fali tan apartamentu ho folin karun, ida ne’e signifika iha edifísiu FEDA rua: ida iha Ataúru no ida iha Dili.

Ekipa konjunta halo mós vizita ba Diresaun Jerál Kuidádu Saúde Públika Ministériu Saúde iha Lahane, hodi hasoru malu ho estrutura no vizita kada diresaun hodi haree besik kondisaun servisu, fasilidade no númeru forsa traballu.

Ekipa ne’ebé ba vizita mak hanesan Komisáriu Portóliu Disiplinar Agapito da Conceição, Adjuntu Komisáriu Anti-Korupsaun (CAC) Rosário Salsinha Araújo , Inspetora Sonia da Silva Soares hamutuk ho ekipa téknika husi Inspetor Jerál Estadu (IGE), Komisaun Anti-Korupsaun (CAC) no Sekretariadu KFP inklui jornalista sira husi GMN, no RTTL.