SERIMONIA TOMADA POSSE BA JUIZES SIRA IHA TRIBUNAL

Dili – Kuarta Feira, 11 Novembru 2026, Komisariu Komisaun Públika-KFP  Protefoliu Forsa Trabalhu, hanesan mos Presidente KFP Jose Telo Soares Cristovão  Partisipa Iha Serimonia Tomada Posse ba Juizes Administradores no Juizesde Direitu VII Kursu, Hamutuk ema na’in 16 (sanulu resin nen), Feto na’in 4 no Mane na’in 12, iha Salão Tribunal Judisial Primeira Instansia, Caicoli Dili.

Iha seremonia tomada posse ne’e Prezidente Tribunal Rekursu, Afonso Carmona hatete, serimonia ida ne’e la’os de’it atu kumpri formalidade instituisaun ka entrega responsabilidade foun ba titulares sira, maibe serimonia ida ne’e iha signifikadu bo’ot no marka komprimisiu públiku, profisional no etika husi magistradu sira ne’ebe mak simu posse hodi hala’o knar ho independensia ho imparsialidade, integridade, responsabilidade no konsiensia rasik.

Presidente Tribunal ne’e hatutan tan katak tomada  posse ba Juizes foun sira ne’e nu’udar hahu etapa foun ida iha  vida profisional no vokasaun públika, tamba knar juiz la’os de’it atu interpreta no aplika lei, maibe mos atu garante no halo tratamentu ba ema hotu hanesan iha lei nia oin ho intese legal sira, atu nune’e sidadaun sira hetan protesaun ho efetiva, tamba ne’e  desizaun juiz sira tenke mantein sira nia distansia ho intensaun ba interese privadu no influensia externa ho konsiderasaun ne’ebe la’o iha juridiku.

Nia hateten, independensia judicial la signifika liverdade hodi deside tuir vontade pesoal, maibe independensia ne’e atu halo hamutuk ho responsablidade tuir orientasaun juridika hodi fo razaun ne’ebe fundamentu ba desizaun sira tuir lei.

Mensajen presidente Tribunal nian ba juiz no administradores sira katak, funsaun administrador tribunal nian iha estratejiku importante ba funsionamentu di’ak husi sistema judisiais ho lideransa ida ne’ebe maka di’ak, kredita ba jestaun prosesu organizasaun servisu lor-loron nian, tenke iha kapasidade atu organiza rekursu umanu no material hodi promove disiplina ba pontualidade hodi asegura atendimentu ho dignidade no kria ambiente ne’ebe di’ak atu servisu ho profisional no orientadu ba rezultadu, atu nune’e bele hametin dame no komfiansa públiku hodi bele dezenvolve nasaun RDTL ba futuru sai di’ak liu tan.

Iha parte seluk Primeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão hateten iha nia Diskursu katak, independensia judisial la’os previlejiu pesoal ba magistradu sira, maibe atu garante konstituisaun no lei ba ema hotu no nasaun Timor Leste, tamba ne’e  independensia labele fo ba juizes sira nu’udar prvileju pesoal ka koorporativu, maibe fo ba sira hanesan timor oan liu husi konstituisaun no lei, tamba ne’e husu ba juiz sira hotu atu hala’o kna’ar ho korajen atu servisu ho kapasidade intelektual, sensibilidade umanu no integridade moral, hodi garante ba desizaun judicial sira bazeia ba lei no konsiensia profisional. Nia alerta tan katak, ita nia sistema justisa enfrenta  hela dezafius bo’ot, inklui volume prosesu ho kazu kompleksidade no espetativa sosiedade ba servisu judicial ne’ebe bele lalais, tranparante no efisiente.

Tagged