KFP Aprezenta Relatóriu Anual 2025 iha PN

Tersa-feira, 12 Maiu 2026 – Prezidente, Komisarius Komisaun Funsaun Públika akompaña husi Sekretária Ezekutiva, Inspetora no diretores SKFP sira hala’o aprezentasaun relatóriu anual KFP 2025 ho tema “Reforma da Administração Pública: Caminho para a Profissionalidade e Meritocracia” nian iha plenária Parlamentu Nasional.

Pontu prinsipál alkansu sira mak KFP Mandatu IV realiza hahú kedas hosi alokasaun orsamentu no ninia ezekusaun jerál ba iha ano fiskál 2025 ho totál $2,901,148,00, ne’ebe distribui ba kategória rua hanesan Saláriu no vensimentu ho montante: $1,992,798.00, Beins no servisus ho totál $ 908,350.00 aprezenta husi Prezidente KFP Agostinho Letêncio de Deus iha Plenária.

Baze dadus SIGAP FOUN KFP 2025 rejista funsionárius permanentes inklui ajente administrasaun públika (AAP) ativu ho totál  39,745 (trinta e nove mil, setecentos e quarenta e cinco) pesoas ho kompozisaun feto 14,673 eh 37% no Mane 25,072 eh 63%. Hosi númeru totál refere, funsionáriu permanente ho total 34,928 eh 89% no AAP ho totál 4,308 eh 11%. Númeru total mensionadu rejista iha sistema SIGAP-FOUN CFP tuir Rejime Jurídiku iha Empregu mak hanesan Funsionáriu Permanente (Tékniku sein kargu), Nomeasaun Probatóriu, Nomeasaun ho Komisaun Servisu, Kontratu Provimentu ho Tempu Indeterminadu (AAP) no Kontratu servisu ho termo sertu. Husi RJE refere rejista ninia distribuisaun sira tuir karaterizasaun sira, iha rejime kareira prinsipál rua mak hanesan, Rejime jerál ho totál 18,097 eh 45% no rejime espesial ho forsa trabalho hamutuk 21,648 eh 55%.

Relativa ba estrutura etária (idade nian), maioria forsa trabalho iha Administrasaun Públika situa iha grupo idade entre 40 too 60 anos, neebé representa aproximadamente 63% hosi total pessoal. Atualiza mos katak (ho implementasaun lei idade obrigatoriu ba reforma, identifika katak iha janeiru 2026, funsionariu hamutuk 1,985 (F:584 no M:1,401) mak obrigatoriamente sei tama ba reforma.

KFP rejista, iha tinan 2025 konsege realiza ninia prioridades sira polítika Mandatu IV nian no alkansus mak ligada mos ba servisu korente sira hanesan define Planu tinan 5 hanaran Planu Reforma Jestaun Rekursus Umanus Administrasaun Públika 2023-2028, Promosaun por antiguidade ba funsionáriu Rejime Jerál ho totál 3,484 pesoas, kompostu hosi feto 661 no mane 2,823 pesoas; ba dosente/professor sira iha Ministériu Edukasaun ho totál 1,102 pesoas, kompostu hosi feto 422 no mane 680; ba profisionál saúde sira ho totál 2,016 pesoas, kompostu hosi feto 1,005 no mane 1,011; Promosaun kareira iha Ministériu Justisa, liuliu ba Notáriu no Konservadór sira iha Servisu Rejistu no Notariadu, ho totál 19 pesoas, kompostu hosi feto 4 no mane 15;

Implementasaun ba dahuluk programa formasaun Character Building ba Ajente Administrasaun Públika – iha tinan 2025, Governu aprova Rezolusaun Governu n.º 58/2025 kona-ba Formasaun Karakter ba Funsionáriu Públiku, no KFP aprova Deliberasaun n.º 518/2025/CFP atu regula implementasaun programa refere. Iha implementasaun inisial, KFP realiza formasaun karakter  primeira turma ba benefisiáriu hamutuk 100 kompostu hosi feto 37 no mane 63 hosi Guarda Prizionál no servisus Kadastrais iha Ministériu Justisa. Programa nee halao iha Uma Retiru Dare no Metinaro-Mantelolao, ho objetivu atu fortalece lideransa, dixiplina, integridade no karakter funsionáriu iha Administrasaun Públika;

Verifika no analiza Mapa Forsa Trabalho hosi Instituisaun Estadu no Ajensia Autónoma sira hamutuk 135 ho total forsa trabalho ba tinan  2026 hamutuk 75,894 (Númeru forsa trabalho ida nee kompostu hosi Membro Governo, Funsionáriu Permanente, AAP, Apontamentu Polítiku, Kazuais, Kontratu Termo Certo-Asesor Nasional no Internasional, Konsultor Nasional no Internasional;

KFP servisu hamutuk ho PROSIVUDFAT atu suporta Reforma Administrasaun Públika, liuliu ba prioridade estratéjika 6 hanesan reforma Sistema Carreira Únika, definisaun forsa trabalho ideal, interligasaun SIGAP-FOUN ho GRPFMIS no fortalesimentu kapasidade rekursus umanus. Atu asegura implementasaun efetiva ba reforma hirak nee, Governu mós identifika prioridade estratéjika 18 iha jestaun rekursus umanus no kria Grupu Trabalho liu hosi Despacho n.º 2/GPM/I/2025 atu dezenvolve polítika no mekanizmu implementasaun reforma sira iha Administrasaun Públika;

KFP implementa polítika reforma obrigatória tuir Lei n.º 7/2024, ho objetivu atu renova no fortalece kapasidade Administrasaun Públika. Hosi dadus SIGAP-FOUN, identifika funsionáriu hamutuk 1,985 neebé tama iha rejime reforma obrigatória. Atu asegura implementasaun efetiva, KFP estabelese koordenasaun ho INSS liu hosi assinatura MoU no entrega sertifikadu rekonhesimentu ba funsionáriu reformadu sira. Too tinan refere, INSS halo ona pagamentu pensaun ba benefisiáriu hamutuk 1,420;

Hamutuk mos ho MNEC, Prosivo-DFAT lansa kursu dahuluk English Language Trainning for ASEAN Accession (ELTAA) ba funsionáriu 20 mai hosi instituisaun 7 neebé mak hola parte iha Pilar Ekonomia  kursu ida nee apoiu hosi Governu Austrália ba tinan 5 nia-laran;

Remata aprezentasaun husi prezidente KFP iha sesaun pergunta, deputadu sira elojia Komisaun ne’ebé lideradu husi Agostinho Letêncio de Deus ba reforma adminsitrasaun públika ne’ebé la’o di’ak tebes, no fó mós sira nia pontu de vista, sujestaun no rekomendasaun sira hodi kontinua mellora liu tan servisu sira.

Notisia hadia:

Tersa-feira, 12 Maiu 2026 – Prezidente ho Komissáriu sira husi Komisaun Funsaun Públika (KFP), ne’ebé akompaña husi Sekretária Ezekutiva, Inspetora, no diretór sira SKFP nian, hala’o aprezentasaun ba Relatóriu Anuál KFP 2025 iha plenária Parlamentu Nasionál. Relatóriu ne’e mai ho tema: “Reforma da Administração Pública: Caminho para a Profissionalidade e Meritocracia”.

Iha alokasaun orsamentu no ezekusaun ba KFP iha tinan 2025 nian Prezidente KFP, Agostinho Letêncio de Deus, aprezenta katak KFP Mandatu IV konsege realiza alokasaun orsamentu ho ezekusaun jerál ba tinan fiskál 2025 ho totál $2,901,148.00. Montante ne’e fahe ba kategória rua mak mai ho Saláriu no Vensimentu $1,992,798.00 no Béns no Servisu $908,350.00.

Iha aprezentasaun ne’e Prezidente KFP aprezenta forsa traballu  baze de dadus SIGAP-FOUN KFP 2025 rejista totál funsionáriu permanente no Ajente Administrasaun Públika (AAP) hamutuk 39,745 pesoas. Kompozisaun jéneru mak hanesan tuir mai, Feto: 14,673 (37%) no Mane: 25,072 (63%). Husi totál ne’e, funsionáriu permanente hamutuk 34,928 (89%) no AAP hamutuk 4,308 (11%). Relasiona ho rejime karrera, rejime jerál hamutuk 18,097 (45%) no rejime espesiál hamutuk 21,648 (55%).

Estrutura Etária no Reforma, kona-ba idade, maioria forsa traballu (63%) situadu iha grupu idade 40 to’o 60 anos. Ho implementasaun lei idade obrigatóriu ba reforma, identifika katak iha Janeiru 2026, funsionáriu hamutuk 1,985 (Feto: 584; Mane: 1,401) mak sei tama ba reforma obrigatória.

Nune’e iha alkansus no prioridade mandatu IV nian iha tinan 2025, KFP realiza ona prioridade polítika balu, hanesan Define Planu Reforma Jestaun Rekursus Umanus Administrasaun Públika 2023-2028, Promosaun ba Antiguidade ba Rejime Jerál: 3,484 pesoas, Dosente/Profesór (Ministériu Edukasaun): 1,102 pesoas, Profisionál Saúde: 2,016 pesoas, no Rejistu no Notariadu (Ministériu Justisa): 19 pesoas.

Enkuantu ba Formasaun Karáter (Character Building), iha  implementasaun primeiru programa ba turma dahuluk hamutuk na’in 100 husi Guarda Prizionál no Servisu Kadastrais, ne’ebé hala’o iha Uma Retiru Dare no Metinaro-Mantelolao,  Mapa Forsa Traballu 2026 Analiza mapa forsa traballu husi instituisaun hamutuk 135, ho previsaun totál forsa traballu (inklui membru governu no asesór sira) hamutuk 75,894.

KFP mós servisu hamutuk ho PROSIVU-DFAT hodi dezenvolve sistema karreira únika, interligasaun SIGAP-FOUN ho GRP-FMIS, no fortalese kapasidade rekursus umanus, nune’e mós hamutuk ho MNEC no Prosivu-DFAT, lansa kursu English Language Training for ASEAN Accession (ELTAA) ba funsionáriu na’in 20 husi Pilar Ekonomia, ho apoiu husi Governu Austrália. Iha tinan 2025 KFP asina MoU ho INSS hodi asegura pagamentu pensaun ba funsionáriu sira ne’ebé tama ba reforma. To’o agora, INSS halo ona pagamentu ba benefisiáriu na’in 1,420.

Iha sesaun intervensoens husi, Deputadu sira fó elojia ba lideransa Prezidente Agostinho Letêncio de Deus ba susesu reforma nian, no fó mós sujestaun sira hodi kontinua hadi’a kualidade servisu iha futuru.

Tagged